26 Mayıs 2020
Ana Sayfa Kış Bisikletçiliği Kar Üzerinde Bisiklete Binme Sanatı

Kar Üzerinde Bisiklete Binme Sanatı

Merhaba arkadaşlar, uzunca bir aradan sonra yeni bir yazıyla aranızdayım, aynı zamanda bisiklethaber.com sitesindeki ilk yazım olacak bu, elbette daha önce burada yayınlanan yazılarım oldu ancak bu site için hazırladığım ilk yazım olacağından hayırlı olsun diyorum huzurlarınızda.

Öncelikle yaklaşık 4 senedir Alanya da yaşayan biri olarak karda sürüş ile ilgili bir yazı yazmam biraz ironik olabilir, ancak sevgili Onur (patron 🙂 ) benden böyle bir yazı istediği için karda yaşadığımız tecrübelerden bir derleme yapmak şart oldu, keyifle okumanız için sizi yazımla başbaşa bırakıyorum.
Evet malum önümüz kara kış, kar kapıda, biz iki teker iki pedal tutkunları olarak dışarıda güzel güzel kar yağarken evimize mi kapanağız elbette hayır, aslında size desemki kar üzerinde sürüş size en güzel ve eğlenceli bisiklet deneyimlerinizden biri olabilir desem hedefimi şaşırmış olmam.
Evet ne diyorduk kar üzerinde bisiklet sürüp izimizi belli etmeyecektik , efendim o değilmiydi, ah evet kar üzerinde bisiklete binecektik!
Öncelikle gerekliliklerimiz : Bakımlı bir dağ bisikleti, iyi ama abartı olmayan bir kış bisiklet giyimi (bu başka bir yazımızın konusu olacaktır), kalın ve dişli lastikler karda gitmeye uygun özelliklerde , bu havada bırak bisikleti kovulan dışarı çıkmaz diyen büyüklerimizi ikna etmek ya da peki diyip yine çaktırmadan bildiğimizi okuyacak cesaret .

ilk

Kaçkar Karlı kış yarışlarından bir kare, Foto Halil Öztürk (hem çekiyor hem bana kar topu atıyor ama tutturamıyor 🙂 )

Nerede binebiliriz ?
Çoğumuzun şehirlerde yaşadığını düşünürsek ve karlı yollarda araçla araziye ormana ulaşmak biraz daha zor olacaktır bu yüzden öncelikle şehirde yakın mekanlarda binme şansımız olacaktır artılar olarak normal arabalar pek az olacağından beyazlara bürünmüş şehirde kar üzerinde sürüş çok  daha keyifli olacaktır. Şehirde binerken dikkat etmemiz gereken yerler arasında üzeri kar kaplamış çukurlar ve mazgallara dikkat etmemiz gerekiyor, fayans seramik ya da benzeri kaygan zeminlerin üzerindeki ince kar çok tehlikeli ve kaygan olacaktır, en tehlikelisi de parlak demir (tramvay rayları vb) + ince kar kombinasyonudur bundan yıllar önce Sultanahmette bisikletle dik olarak girdiğim halde raylardan geçerken bir anda kendimi yerde bulmuştum, böyle yerler mutlaka dik olarak kesilmeli mümkünse inilip yürünülmelidir, aynı şekilde madeni kapaklarda tehlikelidir karda. Yine böyle karlı ortamlarda (aynı zamanda ıslak ortamlarda) tramway raylara çarpraz yaklaşarak çok tehlikelidir.
Elbette ulaşım için uygun bir aracınız (4×4 suv, cip vb)  var ve/veya yakınsanız ormanda doğada kar üzerinde bisiklete binmeye doyum olmaz.
Zemin Özellikleri : Öncelikle belirtmek gerek, kar üzerinde çok değişik zemin özellikleri olabilir, bizim istediğimiz oturmuş hafif sert (aşırı sert buzlu değil!) kar,  yerine göre alttaki sert karın üzerinde en fazla 5-10 cm batacak zemin özellikleridir, zaman zaman daha çok batan yerlere denk gelebiliriz buraları mümkün olduğunca bisiklet üzerinde geçeriz olmadığında yürüyerek zemin düzelene kadar devam etmeliyiz.
Yol tutuş: kar üzerinde genellikle biraz battığımız için doğrusal bir hat üzerindeyken yol tutuş sorun olmamakta hatta bilakis sürtünme daha artmaktadır bazı durumlarda, ancak zeminin değişebilecek yapısından dolayı her zaman tetikte olmak yerinde olur, örneğin parkurun güneş gören yerlerinde kar daha yumuşamış olabilir, veya altında yumuşak yapraklar olabilir.
Virajlara girerken bisikleti fazla yatırmayacak hızlarda girmek iyi olacaktır, gurup halinde giderken arkadaşlarınızla kapışıyorsanız öndeki sürücülerin yere yapıştığı yerleri gözlemleyerek daha dikkatli gidebilirsiniz. Evet yeri gelmişken belirtelim, arazi kar binişlerinin neredeyse vazgeçilmezlerinden biride düşmelerdir ve çoğunlukla kar üzerine yumuşak iniş olur ve kendinizi oldukça eğlenirken bulabilirsiniz, bazı durumlarda arkadaşlarınızın komik düşmelerine gülerken kendinizi de yerde kar üzerinde bulup kahkahalara boğulabilirsiniz.
Sürerken ani hareketlerden , ani frenlerden ani güç vermelerden, ani istikametdeğişmelerden  kaçınılmalıdır yumuşak bir karakterde sürülmelidir. Bisiklet üzerinde ağırlığınızı iyi ve eşit dağıtmak iyi olur, tekerlerden biri fazla gömülürse ağırlık merkezini diğer tekere dağırmak gerekir böylece akıcı bir şekilde sürüşe devam edilir.

Frenaj:  Frenler kontrollü bir şekilde sıkılmalı iki tekerin de kilitlenmesine izin verilmemelidir, virajlarda frenden özellikle kaçınılmalı, viraja gelmeden düzlükte hız ayarlanmalıdır. Kar üzerinde Vfren kullananların işi biraz daha zor olabilir, bisikleti sürerken ara ara frenleri kontrol etmeli ne kadar duruş kuvveti uygulayabildiğinizi test etmelisiniz bazen balatalara kar kaçarak freni güçleştirir bu durumda paniğe kapılmadan frenleri uygulamaya devam edin bir süre sonra balata yüzeyi ısınacak ve/veya kardan arınacak tekrar tutmaya başlayacaktır, aynı şekilde fren yapacağınız yerlere yaklaşırken frenleri vaktinden önce yoklayarak durumu kontrol edilmeli son ana bırakılmamalıdır.
Pedal güç uygulanması, karda normal yola göre çok daha fazla güç harcayacaksınız bu kaçınılmaz, vitesi seçimi hıza göre devamlı ayarlanmalı çok sert veya çok yumuşak viteslerden kaçınılmalıdır, güzel devamlı bir devir ve normalden biraz daha fazla tork vereceğiniz bir vites seçilmelidir.

Pedal seçimi: Genellikle sürüş esnasında bazı zamanlar yürümek zorunda kalacağımızdan spd kilitli pedallarımız kar ve buzla kısa sürede dolabilir, bu yüzden imkan varsa düz pedallara geçilmesi düşünülebilir, yine yumurta çırpıcı (eggbeater) pedallar çamurda olduğu gibi karda da daha avantajlı olabilir, tercihen platform düz ve kaymayı önleyici metal çıkıntıları olan pedallar daha uygun olabilir kar üzerinde.

Lastik seçimi: Tercihen orta genişlikte çok ince olmayan, kalın sert dişli lastikler uygun olacaktır. Elbette bu iş için yapılmış özel çivili lastikler, bisiklet lastiğine takılan zincirler veya başka aksesuarlar bulunabilirler, ancak bu lastikler çoğu zaman pahalı ve ülkemizde ulaşımı zor olduğundan fazla girmek istemiyorum, eğer imkanınız olursa bu malzemeleri deneyimleyebilirsiniz.
Lastik havaları çok fazla olmamalı, orta sertlikle olmalı, muhtemelen değişik lastiklerin karakterine göre değişik basıçları biraz deneyimlemeniz gerekecek zemin üzerinde, bir sayı vermek gerekirse, 26×2.0 bir lastik ve orta kilolu biri için 30-35 psi ile denemelere başlanabilir. Yine piyasada bulunma durumu nedir bilmiyorum ancak benim uzun süredir kullandığım özellikle kışın favori lastiklerim IRC Mythos XCII 2.10 lastikleri tavsiye edebilirim, hem dayanıklı hem de ucuz ve hafif lastiklerdir.
kış bisikletçiliği

Karlı ortamlarda yapılan yarışlar çoğu zaman çamur yarışlarına dönüşebiliyor (Foto: Fatih Güven)

Kar üzerinde yarış !
Önümüzdeki aylarda kış yarışlarının da olacağı da hesab ederek bu bölümü de eklemeyi uygun gördüm, evet kar üzerinde ağzınızdan buharlar çıkan bir soğukta nabzınızı 160-170 lerin üzerine çıkarmaya karar verdiyseniz okumaya devam ediniz. Yarıştan önceki zamanlarda soğukta bisiklete binmeye, kendinizi ve ciğerlerinizi soğuk havaya alıştırmanız akıllıca olacaktır. Soğuk ve ciğer demişken aklıma geldi onu da geçmeyelim, soğukta şiddetli antrenman yaptığımızda ciğerlerden kan kokusu gelebilmekte, bu çoğu zaman tehlikeli bir durum olmamaktadır antrenman ve ciğerlerin açılmasına bağlanmaktadır bisikletçiler arasında çoğunlukla az antrenman yapıp bir anda soğukta sert antrenman yapmaya başlayanlarda daha çok görülür, ancak emin olmak isterseniz sağlık açısından doktora başvurmaktan çekinmeyiniz.
Karlarla kaplı parkur karın altında kayalar, dik teknik inişler, kökler yapraklar içeriyorsa özellikle daha tehlikelidir. Tehlikeli bölgelerde ve dönüş noktalarında dikkatli olmalı biraz vakit kaybı da olsa daha az risk alınmalıdır.
Karlı bir ortamda yarış yapmanın zorluklarından biri de zeminin devamlı değişmesidir, yarışçılar geçtikçe karlar ezilecek yumuşayacak büyük ihtimalle de karla karışık çamura dönüşmeye başlayacaktır her tur geçtikçe, kayalık alan varsa tekerleklerden gelen çamurla daha fazla kayganlaşmaya başlayacak sürmesi zor bir hal alacaktır. Böyle bir durumda aklınızda tutmanız gereken şey kar için özellikle taktığınız bir lastik veya aksesuar (çivili , zincirli vb) karlı zemin çamura döndüğünde dezavantajınıza yol açabilecektir.
Yarışta nabzınız yükseleceğinden vücudunuz tahmin ettiğinizden fazla ısınınacaktır bu yüzden gereği kadar giyinmeli, aşırı sıcak giysilerden kaçınılmalıdır, göğsün alın karın ve baş soğuktan rüzgardan iyi kurunmalıdır, ayakları kuru tutacak şekilde giysiler seçilmelidir.
Yarıştan hemen sonrasında süratle ıslak giysiler değişilmeli sıcak bir ortama girilmeli, sıcak birşeyler içilmelidir, hastalık riskini azaltmak için de antioksidan ve C vitamini almak iyi olacaktır. Bisikletinizi de sıcağı sıcağına yıkayıp temizlemek çamurlu bırakmamamak iyi olacaktır.
Yarışta genel dikkat edilecekler konusunda fazla ayrıntıya girmek istemiyorum bu konuda ayrıca komple bir makalem var onu da gözden geçirmeniz yararınıza olacaktır. <link eklenecek>
Yaşabileceğiniz bir diğer sorun da arka filibirin (freehub) iptal olması durumudur bu durumda bisiklet gitmekte ancak pedal boşa dönmekte ve bisikleti pedal çevirerek hareket ettirememe sorunudur. Bunun nedeni filibirin içindeki tırnakların donarak yapışmasından kaynaklanmasıdır, bu durumda yapılacak acil durum çözümü filbir (ruble) bölgesine sert (tercihan metal) bir nesneyle hafifçe vurarak tırnakların sarsıntıyla açılmasını sağlamaya çalışmaktır, bu çözüm olmazsa bir ısı kaynağı bulunarak (soba, saç kurutma makinesi)  bu bölgeye ısı uygulayarak ve gerekirse yine hafifçe vurarak soruna çözüm bulunabilir. Görüşüme göre bu sorun daha sessiz çalışan yumuşak tırnak yaylı modellerde olma şansı daha fazladır. Yine bu sorunu daha önce yaşadıysanız filibir tırnaklarını arada bir çalıştırarak (pedal çevirerek tırnağa ara sıra yükleme yaparak) aç kapa ile donma şansını geciktirebilirsiniz.

Şimdilik bu kadar arkadaşlar yakın zamanda yeni bir makalemde sizlerle tekrar görüşmek üzere, karın ve bisikletlerimizin tadını bol bol çıkarmaya bakın, saygılarımla,

Hakan Yazman

BU HABERE EMOJİYLE TEPKİ VER!

+1



0

+1



0

+1



0

+1



0

+1



0

+1



0

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON HABERLER

Sarı Mayolu Tony Martin Köprücük Kemiğini Kırdı

Fransa Bisiklet Turu’nun 6. turunu Etixx-Quick Step ekibinden Zdenek Stybar kazandı. Abbeville ile Havre arasında koşulan 190,5 kilometrelik 6. etap beklenenin tersine sakin geçti. Meteoroloji...

En Güçlü Sprinter Andre Greipel

Fransa Bisiklet Turu’nun 5. etabını André Greipel kazandı. Lotto-Soudal ekibinin sprinter’ı 2. etabın ardından Arras ile Amiens arasında koşulan 189 kilometrelik 5. etabın da...

Fransa Bisiklet Turu’nda ‘Sarı Mayo’ 2013 Şampiyonu Froome’a Geçti

Fransa Bisiklet Turu’nun üçüncü etabını Katusha takımından İspanyol Joaquim Rodriguez kazandı. Belçika’nın Antwerp kenti ile Huy yerel yönetimi arasındaki yarışmaya, bitime 60 kilometre kala meydana...

Tour De France’ın 2. Etabı Sonunda Sarı Mayo Fabian Cancellara’nın Oldu

Fransa Bisiklet Turu’nun 2. etabını, Lotto-Soudal takımından Alman Andre Greipel kazandı. Hollanda’nın Utrecht kenti ile Zelanda bölgesi arasındaki 166 kilometrelik parkurda koşulan yarışı 3 saat...